نشریه نثر پژوهی ادب فارسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان،نثر فارسی Journal of Prose Studies in Persian Literature
نثرپژوهی ادب فارسی

نثرپژوهی ادب فارسی

بررسی بیتال پچیسی سنسکریت و دو نسخۀ فارسی آن تحفه المجالس و بیتال عجم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
رقیه عجمی 1
ملیحه مهدوی 2
مسعود مهدیان 3
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علی آباد کتول، علی آباد کتول، ایران
2 استادیار زبان و ادبیات فارسی، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران.
3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران.
10.22103/jll.2023.20040.3019
چکیده
متن حاضر، بررسی بیتال پچیسی سنسکریت و شناسایی دو مورد از نسخه های گمنام فارسی آن است. این پژوهش، با بررسی فهرست نسخ و مقدمۀ ترجمه های اردو و انگیسی اثر و بهره گیری از منابع کتابخانه ای، علاوه بر بررسی پیشینۀ باستانی، به شناخت دو نسخۀ فارسی از آن دست یافته است. پیشینۀ بیتال پچیسی سنسکریت به هند باستان و حتّی زبان پهلوی می رسد. این کتاب، بخش نهم از کتاب دوازدهم اثر باستانی هندو، کاتا ساریت ساگارا است که در قرن یازدهم میلادی به وسیلۀ سومادوا، به درخواست سوریاباتی،ملکۀ کشمیر، برای سرگرمی نوه اش گردآوری شده. کاتا ساریت ساگارا، خلاصه شدۀ وریهات کاتا، سرودۀ گونادیه و به زبان پائیساچی است که منشأ آن به زبان پهلوی می رسد. معرفی این اثر باستانی و ترجمه های فارسی آن، به عنوان نمایندگان ترجمه های فارسی آثار سنسکریت و نمونه های سبک نثر داستانی قرن دوازدهم و سیزدهم هجری دارای اهمّیت است.
کلیدواژه‌ها
بیتال بچیسی سنسکریت
کاتا ساریت ساگارا
برات کاتا
نسخه های خطی فارسی
موضوعات

عنوان مقاله English

Review of Bital Pachisi Sanskrit and its two Persian versions, Tohfatol- Majales and Bital Ajam

نویسندگان English

Roghayyeh Ajami 1
Maliheh Mahdavi 2
Masoud Mahdian 3
1 Ph.D Candidate, Department of Persian Language and Literature, Aliabad Katoul Branch, Islamic Azad University, Aliabad Katoul, Iran
2 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Aliabad Katoul Branch, Islamic Azad University, Aliabad Katoul, Iran
3 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Aliabad Katoul Branch, Islamic Azad University, Aliabad Katoul, Iran.
چکیده English

The present text is the introduction of Bital Bachisi Sanskrit and the identification of two anonymous Persian translations of this work. This study, by examining the list of manuscripts and the introduction of Urdu and English translations of the work and using library sources, in addition to examining the ancient background of this Sanskrit work and the name of the original author, has gained knowledge of two Persian manuscripts. The history of Bital Bachisi Sanskrit goes back to ancient India and even the Pahlavi language. This book is the ninth part of the twelfth book of the Hindu antiquity, Kata Sarit Sagara, compiled in the 11th century by Somadua at the request of Suryabati, Queen of Kashmir, to entertain her granddaughter. Kata Sarit Sagara, a summary of Varihat Kata, a sixth-century AD poem by Gonadieh. Gonadieh used the language of Paisachi, which originates in the Pahlavi language, to compose this poem. Bital stories were first translated into Persian by Mullah Ahmad in the years (823/875 - 1420/1470). Tohfatol-Majales and Bital Ajam are two Persian translations of this work, the first of which was translated by Raj karn in 1103 AH and the second by Madhu Kishan before 1245 AH. The introduction of this ancient work and its Persian translations as representatives of Persian translations of Sanskrit works and examples of fiction prose style of the twelfth and thirteenth centuries AH is important.

کلیدواژه‌ها English

Bital Bachisi Sanskrit
Kata Sarit Sagara
Barat Kata
Persian manuscripts

  1. فهرست منابع

    الف) منابع فارسی

    1. کیشان، مهاراجامدهو، و کیشان، بهادرایندرا. (بی‌تا). بیتال عجم.کلکته: مطبع محمدی.
    2. کرن، راج. (1103). تحفة‌المجالس. بی‌جا.
    3. میرزاخان، ابن‌فخرالدّین‌محمّد. (1354). تحفةهند. تصحیح نورالحسن‌انصاری، تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.
    4. نقوی، شهریار. (1350). «کتابشناسی مظفر بختیار؛ برخی از تراجم آثار سنسکریت به فارسی». مجموعه مقالات معارف اسلامی، سال4، شمارة 12، صص 163-179.
    5. ولا، مظهرعلی‌خان.(1965). ادبیات کلاسیک اردو بیتال پچیسی. مقدّمه و تصحیح گوهر نوشاهی. لاهور: انتشارات مجلس ترقّی ادب اردو.

    ب) منابع لاتین

    1. Brown, E. J., Adams, T. (1922). Complete List of Mohammadi Manuscripts, London: Cambridge University Press.
    2. Burton, R. (1870). Vickram and the Vampire, London: McCann Press
    3. Brockhans, H. (1840). "Hindu Fiction, British and Foreign Review", European Quarterly Journal, 16(4), 224-274.
    4. Ghasemi, S. H. (2014). Descriptive Catalogue of Persian Translations of Indian Works, New Delhi: National Mission for Manuscripts.
    5. Konow, S. (1910). "The home of Paisachi", Journal of The East German Association, 18(2), 95-125.
    6. Towny, C.H. (1926). Translation of Katha Sarit Sagara from Somadua or the Ocean of Storytelling, London: Cambridge University Press.
نثرپژوهی ادب فارسی
دوره 25، شماره 52
دی 1401
صفحه 141-163