نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشکدۀ ادبیات، دانشگاه فردوسی، ایران.
2 نویسندۀ مسئول، دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
چکیده
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
نویسندگان [English]
Purpose: Considering the principles of Sufism, which are founded upon asceticism and the renunciation of the instruments of power, the enjoyment of worldly blessings by Sufis appears problematic. However, Sufis like Abu Saʿid Abu’l-Khayr, while performing ascetic practices, attained considerable power and created the conditions for themselves and their followers to benefit from worldly advantages. The coexistence of ascetic conduct and the enjoyment of worldly blessings among Sufis has given rise to a recurrent form of criticism in Persian literature, often described as a discrepancy between outward appearance and inward reality. Identifying the factors, contextual conditions, and various dimensions underlying the emergence of such criticisms from the perspective of power is a principal objective, the achievement of which may illuminate the possible motivations behind ascetic practices, the mechanisms by which power is acquired through such practices, and the governing principles underlying this process.
Method and Research: This study employed a descriptive-analytical method. After outlining the theoretical foundations related to power and asceticism, the principal criticisms directed at the sheikh and his followers were presented. Subsequently, the factors, contextual conditions, and processes contributing to the emergence of these criticisms were analyzed from the perspective of power.
Findings and Conclusions: In accordance with the foundations of Sufism and in emulation of divine saints and Sufi masters, the sheikh engaged in ascetic practices. However, after attaining various forms of legitimacy among his followers, he did not employ Malamati (self-blaming) practices to preserve asceticism as a spiritual form of power. Instead, he facilitated the acquisition of power and worldly blessings for himself and his followers. Particularly in his acts of public hospitality, the sheikh prioritized gaining popular acclaim and spiritual authority over strict adherence to Sufi principles. Consequently, he and his followers were exposed to accusations of power-seeking and worldliness.
Conclusions: The root of these criticisms lies in the perception of Abu Sa‘id’s miraculous acts as manifestations of worldly ambition and the desire for power, contradicting the core ascetic ideals of Sufism.
کلیدواژهها [English]
فهرست منابع
الف: منابع فارسی
۱. ابراهیمی، صغری. (1387). «بررسی نظریهها و فرآیندهای روانشناختی در تبیین جرائم و کاربرد آنها در تدوین برنامههای کاهش جرم». ،کارآگاه. شماره ۵. صص ۱۰۱_۱۲۲.
۲. احمدوند، علی محمد. (1390). «عرفان و قدرت سیاسی». قبسات،شماره 61. ۲۰۵_۲۲۲.
۳. الهامی، فاطمه، جهاندیده، عبدالغفور، رئیسی، محمد ریاض. (1399). «بررسی و تحلیل تعالیم تصوّف بر مبنای نظریة گفتمان قدرت میشل فوکو». ادبیات عرفانی و اسطوره شناختی. شماره 6۰. ۱۳_۴۲.
۴. قشیری، ابوالقاسم. (۱۳۷۹). ترجمة رسالة قشیری. انتشارات علمی و فرهنگی. بدیع الزّمان فروزانفر. تهران.
۵. جلال الدّین محمّد بلخی. (1336). مثنوی معنوی. به اهتمام و تصحیح رینولد نیکلسون. تهران. انتشارات امیرکبیر.
۶. حیدری، مهدی. (1399). تصوّف و سیاست در متون منثور تا پایان قرن چهارم. تهران. مولی.
۷. ذوالفقاری، منوچهر. (1398). «مفهوم قدرت از دیدگاه فوکو». نشریه رشد آموزش علوم اجتماعی. شماره 81. ۱۹_۲۳.
۸. رضایی، فاطمه، فقیه، ملک مرزبان نسرین. (۱۴۰۲). «مبارزه با نفس در نقل قولهای مستقیم ابوسعید ابی الخیر در اسرارالتوحید». فصلنامه علمی ادبیات عرفانی دانشگاه الزهرا(س). شماره ٣٣. ۱۶۹_۱۹۶.
۹. عطّار، فرید الدین. (۱۳۹۵). تذکره الاولیاء. تصحیح از محمّد استعلامی. زوّار. تهران.
۱۰. فردریش ویلهم نیچه. (1352). چنین گفت زرتشت. ترجمة داریوش آشوری. تهران. نشر آگه.
۱۱.فوکو، میشل. (۱۳۸۴). حقیقت و قدرت. ترجمة بابک احمدی.
۱۲.فوکو، میشل. (1378). مراقبت و تنبیه (تولد زندان). ترجمة نیکو سرخوش و افشین جهاندیده. تهران. نشر نی.
۱۳.مایر، فریتس. (۱۳۷۲). «ابوسعید ابوالخیر و صاحبان قدرت»، ترجمة مهرآفاق بایبوردی. معارف. ۲۹ و ۳۰. صص ۲۱ - ۲۴.
۱۴.میهنی، محمّد بن منّور. (1393). اسرار التوحید فی مقامات شیخ ابی سعید ابی الخیر. محمّدرضا شفیعی کدکنی. تهران. آگه.
۱۵.مرتضوی، منوچهر. (1384). مکتب حافظ. تهران. ستوده.
۱۶.هجویری، علی بن عثمان. (1304). کشف المحجوب. ژوکوفسکی، والنتین. اتّحاد جماهیر شوروی. لینگراد.
۱۷.هجویری، علی بن عثمان. (1358). کشف المحجوب. ژوکوفسکی. با مقدمة قاسم انصاری. طهوری. تهران.
ب: منابع انگلیسی
Interviews and other writings 1972-1977.
)