نشریه نثر پژوهی ادب فارسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان،نثر فارسی Journal of Prose Studies in Persian Literature

شگردهای سینمایی در حکایت «مشت زن» گلستان سعدی: مطالعه‌ای در نشانه‌شناسی ادبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار ادبیات گروه ادبیات دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت الله بروجردی. بروجرد، ایران (نویسنده مسئول)

2 استادیار زبانشناسی گروه زبانشناسی و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت الله بروجردی. بروجرد، ایران

10.22103/jll.2025.25141.3192

چکیده

زمینه: ادبیات کلاسیک فارسی را می‌توان با شیوه‌های علمی نو و از منظر علوم و هنرهای جدید تحلیل و بررسی کرد. تاثیرپذیری ادبیات از سینما را می‌توان در کارکرد شگردهای سینمایی در ادبیات مشاهده کرد. این مقاله می‌کوشد، شگردهای سینمایی را در حکایتِ «جوانِ مشت‌زن» گلستان سعدی نشان دهد. سؤال اصلی تحقیق این است که چگونه سعدی به‌صورت آگاهانه یا ناخودآگاه به کمک تفکری مشابه با شگرد‌های سینمایی امروزی  باعث غنای بصری و روایی در حکایت خود شده‌است؟ مفروض پژوهش این است که چیزی شبیه به تفکر سینمایی به معنای امروزی در ذهن و ضمیر سعدی وجود داشته است.
روش: روش تحقیق بر تحلیل توصیفی- تطبیقی میان شگرد‌های سینمایی و ادبی استوار است. اهداف تحقیق شامل شناسایی شگرد‌های سینمایی به‌کاررفته در حکایت مشت‌زن، تحلیل چگونگی انطباق این شگرد‌ها با ساختار ادبی حکایت و ارزیابی تأثیر آن‌ها بر تجربه خواننده است. چهارچوب نظری مورد استفاده نظریۀ داستان سینمایی بلاردی است.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که سعدی در حکایت مشت‌زن از شیوه‌هایی بهره برده که شباهت زیادی به شگرد‌های سینمایی دارد. سعدی با هنر زبان و قدرت واژگان «نما»ها و «صحنه»های گوناگون می‌سازد و با ایجاد «موسیقی پیرامونی» و «افکت»ها حکایت خود را به یک اثر سینمایی امروزی نزدیک می‌کند. این امر تجربه‌ای حسی و تصویری برای مخاطب خلق کرده است. با آشکار شدن ابعاد جدید هنر روایی گلستان، نتیجه این پژوهش می‌تواند باعث التذاذ ادبی بیشتر مخاطبان  و درک آنها از نظام نشانه‌شناختی این شگردها در گلستان شود و  همچنین افق جدیدی  برای فیلمنامه نویسان و کارگردان‌ها بگشاید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Cinematic Techniques in ‘The Boxer’ story in Saadi’s Golestan: A Literary Semiotics Study

نویسندگان [English]

  • Hossein-Ali Bayat 1
  • Arman Zaker 2
1 Corresponding author, Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Aatollah Boroujerdi University, Boroujerd, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Linguistics and Persian Literature, Aatollah Boroujerdi University, Boroujerd. Iran.
چکیده [English]

Purpose: Classic literature in Pesian can be analysed by new scientific approaches and theories of modern art and science. Many works has been written on the effect of cinema on literature. Cinema affects literature in using some cinematic techniques. Here in this article cinematic techniques in ‘The Boxer’ story in Golestan are investigated. The main question is: How Saadi consciously or unconsciously used the cinematic techniques to enrich visual factors of his storytelling techniques through modern cinematic knowledge inferred that he had this knowledge in his mind and consciousness. The research technique used here is analytic comparison of cinematic techniques and their use in literature. The goal is to investigate cinematic techniques in this story and their semiotic effects on the narration of the story.
Method and Research: We used Bellardi’s theory of Cinematic Fiction as our framework. Many cinematic techniques are found out in this story. In this story the reader can see the story in his mind while reading it.  Saadi used language and words to make cinematic scenes and sound effects to make a modern cinematic version of this story. These techniques reinforced the visual feature of his stories and created a new visual and audial experience for the reader
Findings and Conclusions: This research can help readers to enjoy these features of Sadii`s works and help them to understand these techniques as a semiotic system and show new horizons in the works of directors and writers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Saadi
  • Golestan
  • the Boxer story
  • Cinematic techniques
  • Cinematic story

مراجع

  1. الف.منابع فارسی

    ۱. احمدی، بابک.1392. از نشانه شناسی تصویری تا متن، چاپ سیزدهم .تهران: نشر: مرکز.

    ۲. بهار، محمد تقی.1386. سبک شناسی یا تاریخ تطور در نثر فارسی، جلد سوم، چاپ دوم، تهران: انتشارت زوار.

    ۳. پورشبانان، علیرضا و رضوانیان، قدیسه. 1389. وجوه نمایشی تاریخ بیهقی، نشریه تاریخ ادبیات سال دوم، شماره دوم، صص 140-127.

    ۴. جورکش، شاپور. 1383. بوطیقای شعر نو، تهران: انتشارات ققنوس.

    ۵. حسینی، سید حسن. 1388. مشت در نمای درشت، تهران: انتشارات سروش.

    ۶.. حکیم آذر، محمد. 1396. تحلیل روایی حکایت های گلستان، مجله پژوهش زبان و ادبیات فارسی، سال هشتم، شماره

                دوم، صص 66-47.

    ۷. دوائی، پرویز. 1369.  فرهنگ واژه های سینمایی، تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

    ۸. ریپکا، یان. 1382. تاریخ ادبیات ایران، ترجمه دکتر ابوالقاسم سری، تهران: سخن

    ۹. شفیعی کدکنی، محمدرضا. 1366. صور خیال در شعر فارسی. تهران: آگاه،

    ۱۰. فتوحی، محمود، 1385. بلاغت تصویر، تهران: انتشارات سخن.

    ۱۱. غلام، محمد. 1383. شگردهای داستان پردازی در بوستان، نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز،

                شماره 189، صص ۳۵- 18.

    ب.منابع لاتین

    1. Alqadi, K. (2015). Literature and cinema. International journal of language and literature,

                3(1), 42-48.

    1. Bellardi, M. (2018 A). The cinematic mode in twentieth-century fiction a comparative

                approach (Doctoral dissertation, University of Birmingham).

    1. Bellardi, M. (2018 B). The cinematic mode in fiction. Frontiers of Narrative Studies, 4(1), 24-47
    2. Chandler, D. (2022). Semiotics: the basics. New York: Routledge.
    3. Genette, G., Lewin, J. E., & Culler, J. D. (1983). Narrative discourse: an essay in method.

                Ithaca (N.Y.): Cornell university press.

    1. Gautam, Kundo. (2007). Fitzgerald and the influence of film: The Language of Cinema in

                Novels. McFarland, 24 sept. 203 pages.

    1. Metz, C. (2011). Language and cinema (Vol. 26). Walter de Gruyter.
    2. Murray Edward (1973). In Cold Blood: The filmic Novel and the Problem of Adaptation.

                Literature/Film Quarterly, Vol. 1, No. 2.

    1. Spiegel (1976). Fiction and the camera eye, Visual Consciousness in Film and the Modern

     Novel, University Press of Virginia: Charlottesville,

    1. Thomson David. (2004). the New Biographical Dictionary of Film, Knopf, November 16
نثرپژوهی ادب فارسی
دوره 28، شماره 58
اسفند 1404
صفحه 61-78

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار